ЖЕРДІҢ ДИНАМИКАЛЫҚ ТЕҢГЕРІМІН ТЕХНОГЕНДІК ФАКТОРМЕН БҰЗУ МҮМКІНДІГІ ТУРАЛЫ
Кілттік сөздер:
гипотеза, динамическое равновесие Земли, течение Гольфст- рим, техногенный фактор, сейсмичность.Аннотация
2010 жылдың 20 сәуірінде Мексика шығанағындағы Бритиш Петролеум мұнай платформасындағы апатты жағдайдың мысалында соңғы 150 жылдағы климаттың өзгеруіне және техногендік әсерге байланысты Жердің динамикалық тепе-тендігінің ықтимал бұзылуы туралы гипотеза қарастырылған.Гипотеза кездейсоқ микроэффекттерге байланысты түрлі физикалық өрістердің өзара әрекеттесу механизмдеріндегі өзгерістердің сөзсіздігіне сәйкес келеді.Спутниктік деректер аварияның салдарынан Гольфстрим ағынының бағыты өзгергенін көрсетті. Бұл мұхит массасының үлкен көлемінің температурасын, тұздылығын және тығыздығын өзгертуге әкелді. Жергілікті жерлерде мұхит массасының тығыздығының өзгеруі Жер массасының орталығында 10-4 м және айналу осінің ауыткуы 3.4-10-6 ас болуы мүмкін. Сейсмикалық станциялар мен спутниктік GPS навигациясы бойынша Жердің динамикалық теңгеріміндегі өзгеріс нөлдік жер сілкіністердің 41.5% -ға ұлғаюымен және сейсмикалық шудың артуымен бірге жүруі мүмкін екендігі көрсетілген. Бұл жағдайда шығарылатын сейсмикалық энергияның жалпы құны іс жүзінде өзгермейді. Авторлар эмпирикалық деректерді, математикалық модельді және есептеулерді қолдану арқылы тұжырымдалған гипотезаны дәлелдейді.
