ЕКІ ӨЛШЕМДІ ӘЛСІЗ ҚОСЫМША ДИПОЛЬ-ДИПОЛЬ ӨЗАРА ӘРЕКЕТТЕСУІ БАР ЮКАВА-СҰЙЫҚТЫҚ
Кілттік сөздер:
пылевая плазма, двумерные системы, Юкава системы, дипольное взаимодействие, газовый разряд, плазма.Аннотация
Юкаваның экрандалған потенциалы арқылы өзара әрекеттесетін зарядталған бөлшектер жүйесі қазіргі заманғы ғылыми әдебиетте Юкава-жүйе деп аталады. Егер бұл жүйе күшті корреляцияланған болса және бұл жүйеде жақын құрылым болса, онда оны Юкава- сұйықтық деп атайды. Тозанды плазма бойынша эксперименттерде бөлшектер арасындағы қосымша диполь-дипольдық өзара әрекеттесуі бар Юкава жүйесі орын алады. Қосымша дипольді момент иондардың тұрақты ағыны және теріс зарядталған тозан бөлшектегінің есебінен иондарды фокустаумен индуцирленуі мүмкін. Молекулалық динамиканы (МД) пайдалана отырып, бул жұмыста қосымша диполь-дипольдық өзара әрекеттесуі бар екі өлшемді тозан бөлшектерінің қос корреляциялық функциясын есептеу нәтижелерікелтірілген. Эксперименталды деректермен салыстыру қолданылған модель эксперименталды бақылауды түсіндіру үшін қолданылуы мүмкін екендігін көрсетеді. Сонымен қатар, диффузия коэффициентін есептеу нәтижелері келтірілген. Диффузия коэффициентін есептеу үшін Грин- Кубо қатынасы және екі өлшемді жүйені МД модельдеуінен бөлшектердін жылдамдығының автокорреляциялық функциясының деректері қолданылды. Қосымша дипольды әсерлесу диффузия коэффициентінің мәнінің азаюына әкеледі. Тозанды плазмадағы тозан бөлшектері арасындағы қосымша бақыланатын диполь-дипольдық өзара әрекеттесумекі өлшемді Юкав жүйесін эксперименттік іске асыру талқыланды.
